Na Malti održana ALDA Generalna skupština i festival 2026
Ovogodišnja ALDA Generalna skupština i festival 2026 održani su na Malti od 12.-14. maja pod sloganom „Local Democracy that Delivers“, okupljajući preko 200 predstavnika lokalnih vlasti, organizacija civilnog društva, omladinskih organizacija i institucija iz više od 28 zemalja.
Značajan doprinos ovom međunarodnom događaju dala je Agencija lokalne demokratije (LDA) Mostar, čija je direktorica Dženana Dedić tokom tri dana Festivala učestvovala u radu Upravnog odbora ALDA-e, međunarodnim panelima i diskusijama posvećenim deliberativnoj demokratiji, građanskim skupštinama, participativnim procesima u upravljanju prirodnim resursima, a poseban doprinos LDA Mostar je dala i panelima o omladinskom učešću.
Četverodnevni festival, organizovan u prostoru Malta International Contemporary Arts Space (MICAS) u saradnji sa Local Councils’ Association Malta, bio je posvećen razmjeni iskustava i jačanju saradnje između lokalnih zajednica, institucija i organizacija koje rade na unapređenju demokratije i građanskog učešća.
Tokom prvog dana posebna pažnja bila je usmjerena na otpornost lokalne demokratije, uključivanje građana u procese donošenja odluka, održivo upravljanje zajednicama, omladinsko učešće i društvenu inkluziju. Upravo u tim oblastima LDA Mostar je na temelju svoje ekspertize predstavila iskustva i modele rada razvijene kroz dugogodišnji angažman organizacije u Bosni i Hercegovini i regionu Zapadnog Balkana.
Aktivno učešće LDA Mostar u radu ALDA mreže
Direktorica LDA Mostar, Dženana Dedić, učestvovala je 12. maja na sjednici Upravnog odbora ALDA-e kao članica i predstavnica delegata Agencija lokalne demokratije. Ova sjednica okupila je predstavnike ovog ključnog tijela s ciljem definisanja strateških pravaca djelovanja ALDA mreže u narednom periodu, posebno u oblastima demokratizacije, građanskog učešća i jačanja lokalnih zajednica.
Učešće LDA Mostar u radu Upravnog odbora predstavlja potvrdu dugogodišnjeg angažmana organizacije u promociji demokratskih procesa, participativnog upravljanja i regionalne saradnje na Zapadnom Balkanu.
Deliberativna demokratija i građanske skupštine kao odgovor na savremene izazove
Na panelu „Local Democracy Resilience“, direktorica LDA Mostar predstavila je iskustva organizacije u primjeni deliberativne demokratije i provedbi građanskih skupština kao alata za jačanje učešća građana u donošenju odluka.
Diskusija, koju je moderirala generalna sekretarka ALDA-e Antonella Valmorbida, otvorila je i koncept „Democracy Shield“, koji lokalni nivo pozicionira kao ključan prostor za smanjenje polarizacije i jačanje otpornosti na dezinformacije, te globalne političke i društvene izazove.
Tokom diskusije predstavljeni su različiti međunarodni pristupi zaštiti demokratskih procesa i jačanju povjerenja građana u institucije. U tom kontekstu, direktorica LDA Mostar prezentirala je ekspertizu i iskustva organizacije u provođenju deliberativnih procesa i organizacije skupština građana kao inovativnih modela uključivanja građana u donošenje odluka.
Poseban fokus bio je na značaju deliberativne demokratije kao procesa i s njime povezanih alata koji omogućava građanima da kroz strukturiran dijalog, informisane rasprave i zajedničko donošenje preporuka aktivno učestvuju u kreiranju javnih politika. Predstavljena iskustva LDA Mostar pokazala su kako građanske skupštine mogu doprinijeti smanjenju društvenih podjela, jačanju društvene kohezije i povećanju povjerenja između građana i institucija što je recept za kreiranje otpornijih zajednica.
Panel je okupio ugledne međunarodne stručnjake i predstavnike institucija, među kojima su bili I predstavnici European Commission Ukraine Team, German Marshall Fund-a, FLACMA-e, Institute for Development Studies iz Ujedinjenog Kraljevstva, kao i predstavnici lokalnih vlasti iz Ukrajine i Senegala.
Govoreći o konceptu „Democracy Shield“, Antonella Valmorbida istakla je kako upravo lokalni nivo predstavlja prostor u kojem je moguće graditi manje polarizovana društva i razvijati građansku dimenziju demokratije kao odgovor na savremene prijetnje demokratiji.
Svečano predstavljanje novoformiranog ALDA Centra za ekspertizu
Drugog dana događaja, 13. maja, održano je zvanično predstavljanje ALDA Centra za ekspertizu (Centre of Expertise), nove platforme koja okuplja znanja, metode i dobre prakse iz oblasti lokalne demokratije, participacije građana i upravljanja zajednicama.
U okviru ovog dijela aktivnosti predstavljeni su i doprinosi LDA Mostar u oblasti deliberativne demokratije i organizacije skupština građana. Iskustva razvijena kroz rad organizacije prepoznata su kao primjer dobre prakse u uključivanju građana u procese donošenja odluka i kreiranju participativnih modela upravljanja na lokalnom nivou.
Posebno je naglašena važnost metodologija koje omogućavaju građanima da postanu aktivni učesnici demokratskih procesa, a ne samo pasivni posmatrači političkih odluka. U tom smislu, ekspertiza i rad LDA Mostar prepoznati su kao značajan korak u promociji i značajan doprinos deliberativnim pristupima demokratiji u Bosni i Hercegovini i regionu Zapadnog Balkana.
Doprinos kreiranju političke agende za mlade
Trećeg dana Festivala, 14. maja, sesija „Design ALDA’s Youth Political Agenda“ bila je prilika i za prezentaciju inputa koje je LDA Mostar podjelila na osnovu svog bogatog iskustva u radu s mladima. Ova aktivnost bila je posvećena uključivanju mladih u demokratske procese i definisanju prioriteta buduće omladinske politike unutar ALDA mreže.
Prijedlozi i preporuke koje je LDA Mostar dostavila u vezi sa položajem mladih, njihovim učešćem i potrebom za većim uključivanjem u procese donošenja odluka predstavljeni su kao dio šire diskusije o izazovima sa kojima se suočavaju mladi u Evropi i zemljama Zapadnog Balkana.
Predstavljanje projekta AQUATIK EU i važnosti upravljanja vodnim resursima
Zadnji dan festivala imali smo priliku učestvovati na panelu „From Blue Economy to Local Democracy: Engaging Communities in Water Governance “, gdje nam je ukazana čast da predstavimo međunarodni projekat AQUATIK EU, fokusiran na upravljanje vodnim resursima i očuvanje vodnog naslijeđa.
Tokom panela govorilo se o važnosti uključivanja lokalnih zajednica u procese upravljanja vodama, zaštite prirodnih resursa i razvoja održivih modela upravljanja okolišem. Predstavljen je značaj participativnih pristupa u kreiranju politika vezanih za vodne resurse, kao i potreba povezivanja ekoloških pitanja sa lokalnom demokratijom i aktivnim građanstvom.
Kroz projekat AQUATIK EU promoviše se koncept prema kojem upravljanje vodama nije isključivo tehničko ili infrastrukturno pitanje, već i pitanje demokratskog upravljanja, kulturnog naslijeđa i aktivnog učešća zajednice.
LDA Mostar kao važan partner u evropskim demokratskim procesima
ALDA Festival 2026 na Malti pokazao je da lokalna demokratija nije samo politički koncept, već konkretan proces koji zahtijeva saradnju, dijalog i aktivno uključivanje građana. Upravo kroz takve procese i međunarodna partnerstva organizacije poput LDA Mostar nastavljaju graditi prostor za jače građansko učešće i održivi demokratski razvoj u Bosni i Hercegovini i šire.
